Gervigreindarlæsi samkvæmt 4. gr. gervigreindarlöggjafar ESB: hvað ætti lítið eða meðalstórt fyrirtæki á Íslandi að gera núna

Síðast athugað: 14. október 2026

Stutt svar. Frá 2. febrúar 2025 verða allir veitendur og notendur gervigreindarkerfa að gera ráðstafanir til að styðja gervigreindarlæsi starfsfólks. Það gildir líka ef starfsfólk notar aðeins ChatGPT eða þýðingartól. Vottorð er ekki nauðsynlegt: samkvæmt framkvæmdastjórn Evrópusambandsins nægir innri skrá yfir þjálfun eða leiðbeiningar. Landseftirlit og framfylgd innan ESB gildir frá ágúst 2026.

Hvað segir 4. gr.?

4. gr. biður veitendur og notendur gervigreindarkerfa um að gera ráðstafanir sem styðja gervigreindarlæsi starfsfólks og annarra sem nota gervigreind fyrir þeirra hönd (t.d. verktaka). Eftir breytingu Digital Omnibus 2026 er ekki lengur krafist tiltekins „nægilegs stigs“, en skylda stendur.

Gildir frá 2. febrúar 2025 fyrir hvert gervigreindarkerfi, ekki aðeins hááhættu.
Vottorð er ekki nauðsynlegt; innri skrá yfir þjálfun eða aðrar leiðbeiningar nægir.
Engin skylda um þekkingarpróf og engin skylda um gervigreindarfulltrúa.
Landsmarkaðseftirlitsstofnanir innan ESB hafa eftirlit og framfylgja frá ágúst 2026.

Hver hefur eftirlit á Íslandi?

Ísland er aðili að EES, ekki aðildarríki ESB. Gervigreindarlöggjöf ESB gildir ekki sjálfkrafa þar; innleiðing í EES-samninginn er sérstakt ferli. Listi framkvæmdastjórnarinnar yfir markaðseftirlitsstofnanir nær aðeins til aðildarríkja ESB; við nefnum því enga landsstofnun fyrir gervigreindarlöggjöfina. Þessi leiðarvísir er til áætlanagerðar og fyrir fyrirtæki sem eiga viðskipti við ESB. Ekki endanlegt; ekki lögfræðiráðgjöf. Athugið stöðuna á lista framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.

Hvað á að gera þessa viku

Skráið gervigreindartól. Skrifið niður hvaða gervigreindarkerfi og eiginleika fyrirtækið notar eða býður (spjallþjónar, ritstýring, þýðing, gervigreind í bókhalds- eða HR-hugbúnaði).
Leiðbeinið starfsfólki. Útskýrið fyrir hvert tól við hvað má nota það, hvaða áhættu það ber (t.d. tilbúin svör) og hvað má ekki setja inn (t.d. persónuupplýsingar viðskiptavina).
Skráið með dagsetningu. Takið fram hver fékk hvaða leiðbeiningar eða þjálfun og hvenær. Þessi skrá er sönnun ykkar.

Ókeypis verkfæri

EURO AI Register: ókeypis fyrir allt að 10 gervigreindarkerfi, með prentanlegri skrá samkvæmt 4. gr. Gögnin vera í vafranum.
Ókeypis áhættustigsathugun: áætlið á nokkrum mínútum í hvaða áhættustig gervigreindarkerfi fellur líklega.

Verð

Skráin er ókeypis fyrir allt að 10 gervigreindarkerfi. Áskrift kostar 19 Bandaríkjadali á mánuði og opnar ótakmörkuð kerfi. Verðið er í Bandaríkjadölum; upphæðin í evrum fer eftir gengi bankans eða kortsins.

English summary

Iceland: Article 4 of the EU AI Act (AI literacy) has applied in the EU since 2 February 2025 to every provider and deployer of an AI system, including businesses whose staff only use tools such as ChatGPT. No certificate is needed; an internal record of trainings or guidance is enough (European Commission Q&A). Iceland is in the EEA, not an EU Member State. The EU AI Act does not automatically apply there; incorporation into the EEA Agreement is a separate process. The European Commission's MSA/SPOC list covers EU Member States only, so we name no national AI Act authority here. This guide is for planning and for businesses that trade with the EU. Not final; not legal advice. What to do this week if you trade with the EU or want to prepare: list your AI tools, brief your staff, keep a dated record. Free: EURO AI Register (free for up to 10 AI systems, printable Article 4 record, data stays in your browser) and the risk-tier checker; membership US$19/month for unlimited systems. Not legal advice.

Opinberar heimildir

Ekki lögfræðiráðgjöf. Þetta er sjálfstæð útskýring, ekki útgáfa ESB eða stjórnvalds. Skráin er skráningartól, ekki sönnun um samræmi. Síðast athugað: 14. október 2026.

Útbúið af Unadhi EURO AI-teyminu. Byggt með gervigreind, yfirfarið af fólki. Ekki lögfræðiráðgjöf.