Chatbot en artikel 50: melden dat het AI is (mkb in Nederland)
Eén volgende stap: Maak een kant-en-klare artikel 50-melding (chatbot en andere gevallen) met de gratis Art.50-notitiegenerator (in uw browser; niets wordt geüpload). Zet daarna de chatbot in het EURO AI Register (gratis tot 10 AI-systemen).
Wie moet informeren?
Artikel 50 lid 1 richt zich tot aanbieders van AI-systemen die bedoeld zijn om rechtstreeks met natuurlijke personen te communiceren: het systeem moet zo zijn ontworpen dat de gebruiker weet dat het AI is. Brengt u een chatbot onder eigen naam op de markt, dan kunt u aanbieder zijn. Zet u een chatbot van een derde op uw site (huisartsenpraktijk, makelaar, sportschool, webshop, accountantskantoor), controleer of er al een melding staat; zo niet, voeg een duidelijke melding toe bij het eerste bericht.
Wanneer geldt dit?
- Artikel 50 (transparantie): vanaf 2 augustus 2026 (algemene toepassingsdatum, art. 113 Verordening (EU) 2024/1689).
- Machineleesbare markering (art. 50 lid 2) voor generatieve systemen die vóór 2 augustus 2026 al op de markt waren: uiterlijk 2 december 2026 (nieuw art. 111 lid 4 via Verordening (EU) 2026/1744).
- Hoog risico: niet augustus 2026 — 2 dec. 2027 / 2 aug. 2028.
Wat moet de melding zeggen?
Artikel 50 lid 1 vraagt te informeren dat de persoon interacteert met een AI-systeem. Praktisch: een korte, zichtbare zin bij het eerste contact, bijvoorbeeld « U chat met een AI-systeem, niet met een mens ». Artikel 50 lid 5 eist informatie die duidelijk en onderscheidbaar is, uiterlijk bij de eerste interactie, en toegankelijk. Dit vervangt uw AVG-informatieplichten niet (art. 50 lid 6).
Uitzonderingen (« duidelijk » en overig)
- Duidelijk uit de context: de plicht geldt niet als het voor een redelijk geïnformeerde, oplettende en omzichtige persoon evident is dat het AI is. Een korte melding blijft de veilige keuze.
- Wettelijk toegestane systemen om strafbare feiten op te sporen, te voorkomen, te onderzoeken of te vervolgen (met waarborgen): buiten lid 1, tenzij ze openbaar beschikbaar zijn om een strafbaar feit te melden.
Sectorvoorbeelden in Nederland
- Huisartsenpraktijk / tandartspraktijk: afspraak-chat op de website — melding bij openen van de chat.
- Makelaar: bot over woningaanbod — zeg dat antwoorden door AI worden gegenereerd en fouten kunnen bevatten.
- Sportschool: chatbot over openingstijden en abonnementen — dezelfde regel.
- Webshop: koophulp-assistent — melding plus link naar privacyverklaring.
- Accountantskantoor: FAQ-assistent voor cliënten — voorkom de indruk dat een medewerker live antwoordt.
Welke autoriteit in Nederland?
De lijst van de Europese Commissie noemt de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) als single point of contact voor markttoezicht in Nederland. De nationale aanwijzing is nog niet definitief (in afwachting van vaststelling). Controleer de actuele status op de lijst van de Europese Commissie.
Veelgestelde vragen
Onze externe chatbot toont al « AI-assistent ». Is dat genoeg?
Als de melding vanaf het eerste contact duidelijk maakt dat de gebruiker met AI praat, zit u dicht bij lid 1. Controleer zichtbaarheid en toegankelijkheid (art. 50 lid 5). Dit is geen juridisch advies.
Gelden hoogrisicoregels ook vanaf augustus 2026?
Nee. Onder Verordening (EU) 2026/1744 geldt bijlage III vanaf 2 december 2027 en bijlage I vanaf 2 augustus 2028. Artikel 50 is apart.
Is dit een officieel EU-instrument?
Nee. Unadhi EURO AI-pagina’s en -tools: geen juridisch advies, geen officiële EU-publicatie.
English summary
Netherlands: From 2 August 2026, Article 50(1) of Regulation (EU) 2024/1689 requires providers of AI systems intended to interact directly with people (chatbots, voice assistants) to inform users that they are interacting with an AI system, unless that is obvious from the context to a reasonably well-informed, observant and circumspect person. Show information clearly at the latest at the first interaction (Art. 50(5)). High-risk rules are not from August 2026: Annex III from 2 December 2027, Annex I from 2 August 2028 (Regulation (EU) 2026/1744). The Commission’s MSA list names the RDI as the Netherlands’ single point of contact; the national designation is not yet final. Free: Art.50 notice generator and EURO AI Register (free for up to 10 AI systems). Not legal advice; not an official EU tool.
Officiële bronnen
- Regulation (UE) 2024/1689 (AI Act), Article 50 and Article 113 (EUR-Lex)
- Regulation (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI): Art.111(4), Art.50(7) (EUR-Lex)
- European Commission: market surveillance authorities under the AI Act
- European Commission: Code of Practice on Transparency of AI-generated Content (voluntary; final code 10 June 2026)
Dit is geen juridisch advies. Het is een onafhankelijke uitleg, geen EU-publicatie of overheidsdocument. De generator en het Register zijn hulpmiddelen, geen bewijs van naleving. Last checked: 14 Oct 2026. Official text checked against the Official Journal via the Publications Office cellar on 14 Oct 2026.
Opgesteld door het Unadhi EURO AI-team. Geschreven met AI, nagelezen door mensen. Dit is geen juridisch advies.